الیاف شیشه

الیاف شیشه ای از حرارت دادن مواد معدنی قبل از بلور شدن سرد می شود. الیاف شیشه الیاف ظریف و خمش پذیری هستند که از شیشه ساخته می شوند. الیاف شیشه با قطر ثابت حدود ۵ تا ۲۵ میکرون  و طول نامحدود تولید می شوند. الیاف شیشه ای در محصولات پلاستیکی به عنوان عامل تقویت کننده بکار می رود. پرکاربرد ترین مصرف الیاف شیشه در بالا بردن مقاومت کششی  و تقویت کامپوزیت های مقاوم سازی ساختمانی و عمرانی است. الیاف شیشه به صورت شاخه های ۶ و ۱۲ متری عرضه می گردد. الیاف شیشه به عنوان عایق حرارتی رواج دارند. الیاف شیشه معمولا به دلیل سایش بین الیاف دارای معایب زیادی بر روی سطحشان هستند. هرچه الیاف دراز تر باشد، دارای معایب بیشتری است. برای محافظت در مقابل استحکام الیاف شیشه ای آهارزنی به الیاف اعمال می گردد. این روش از الیاف حین حمل نقل محافظت میکند و الیاف تکی را در کنار هم نگه می دارد. در نتیجه استحکام کششی الیاف شیشه ای وابسته به طول آن ها می باشد. رطوبت اثرات زیان آوری بر استحکام الیاف شیشه ای دارد. انواع الیاف شیشه ای را می توان به صورت Glass (A، D، E، ECR، AR، R، S-2) نام برد. الیاف شیشه به دلیل دارا بودن الاستیسیته ی عالی ، دانسیته ی پایین، مقاومت در برابر شوک های ناگهانی، قیمت پایین و عایق الکتریکی در صنایع عایق کاری، صنایع ورزشی، صنایع هوافضا، خودروسازی، نیروگاه های بادی و عایق الکتریکی و صوتی و … مورد استفاده قرار می گیرد. برای ثابت نگه داشتن الیاف در کنار هم می توان از بایندر(binder) استفاده کرد. انتخاب بایندر با توجه به کاربرد مواد صورت می گیرد. دوام یک قطعه کامپوزیتی متاثر از نوع بایندر است.

تفاوت الیاف شیشه ای با پشم شیشه

قطر تار ها در الیاف پشم شیشه غیر یکنواخت و طول آن محدود است. الیاف شیشه با قطر ثابت حدود ۵ تا ۲۵ میکرون  و طول نامحدود تولید می شوند. مصرف الیاف شیشه در بالا بردن مقاومت کششی  و تقویت کامپوزیت های مقاوم سازی ساختمانی است و نیزبه عنوان عایق حرارتی رواج دارد. مصرف پشم شیشه  تنها در زمینه ی عایق حرارتی است.

سه نوع از محصولات الیاف شیشه در ساخت کامپوزیت ها بکار می روند.

۱-شیشه E

۲-شیشه S

۳-شیشهC

الیاف شیشه E

متشکل از کلسیم آمینو بورو سیلیکات  و اکسید کلسیم است که وقتی استحکام و مقاومت الکتریکی مورد نیاز باشد، استفاده می شود. رایج ترین الیاف شیشه مورد مصرف در کامپوزیت ها  الیاف شیشه E است که نسبت به دیگر فایبرهای شیشه ارزان تر است. الیاف شیشه ی E به عنوان تقویت کننده های فایبر کوتاه برای ترموپلاستیک های مهندسی و برای میله های تقویت شده ی فایبری استفاده در کاربرد های عمرانی مانند قایق ها، نیمکت یا سینی ها استفاده می شود.

الیاف شیشه S

تقریبا  %۴۰ از الیاف شیشه ی E مستحکم تر است و حفظ خواص بهتری را در دماهای بالا دارد از این نوع الیاف در کامپوزیت هایی که درآن استحکام یک پارامتر ضروری است استفاده می شود.

الیاف شیشه C

به دلیل پایداری ترکیب سودا لیم بورو سیلیکات در محیط های خورنده کاربرد دارد.

مقایسه ی الیاف شیشه C و S

کاهش استحکام مقاومت با افزایش دما در شیشه  Eبیشتر از شیشه  S است .مدول  در هر دو شیشه با افزایش دما با نرخ یکنواخت کاهش می یابد.

مزایای الیاف شیشه

۱-مقاوم در برابر مواد خوردنده اسیدی

۲-مقاومت کششی بالا

۳-این نوع از الیاف سازگار با انواع رزین ها(رزین اپوکسی، رزین پلی استر، رزین وینیل استر و فنولیک و…) می باشد.

معایب الیاف شیشه

  • به دلیل سایش بین الیاف روی سطحشان معایب زیادی دارند.
  • در برابر رطوبت مقاومت ندارند و پذیرای اثرات زیان آوری است.

چگونگی اندازه گیری خواص الیاف شیشه

خواص الیاف شیشه از جمله مقاومت کششی، مدول یانگ و ماندگاری شیمیایی مستقیما از روی الیاف اندازه گیری می شود. اما ثابت دی الکتریک، ضریب اتلاف مقاومت دی الکتریک، مقاومت حجم، مقاومت سطح و انبساط حرارتی از توده های انباشته ی نمونه ی آنیل شده بدست می آید. خواصی مانند چگالی و ضریب شکست در هر دو حالت اندازه گیری می شود.

روش های تولید الیاف شیشه:

  • روش ذوب غیر مستقیم یا فرآیند ذوب گلوله Marble Melt Process
  • روش ذوب مستقیم Direct Melt Process

روش ذوب غیرمستقیم

مواد مذاب بعد از تولید و کف گیری به قسمت تجهیزات گلوله سازی از طریق راهگاه های منشعب از کوره ی ذوب منتقل می شوند. مواد مذاب الیاف شیشه بعد از عبور از راهگاه با دما ی ۱۱۵۰ درجه سانتیگراد وارد مرحله گلوله زنی می شوند. جریان مذاب با حرکت رفت و برگشتی و برخورد به صفحه ی کشویی بر روی دو استوانه ی شیار دار مارپیچی دوار با چرخش در جهت خلاف یکدیگر قرار می گیرند. این مواد مذاب معروف به اصطلاح لقمه هستند و وزن مشخصی دارند. خروجی این شیارهای استوانه ای به صورت گلوله ای است. قطر گلوله ها حدود ۱۹ تا ۲۵ میلیمتر و وزن هر گلوله ۱۹ میلیمتری ۱۱ گرم است. نرخ تولید ماشین های گلوله زنی ۴٫۵ تن در روز است.

 از جمله عواملی که در حفظ بازدهی تولید الیاف شیشه و تضمین کیفیت آن نقش دارند عبارت اند از

  • رعایت یکنواختی در اندازه گلوله های تولیدی
  • کنترل جریان مذاب
  • حرکت رفت و برگشتی صفحه تخلیه

گلوله های تولید شده در پالت های مخصوص نگهداری می شوند و در زمان مورد نظر با انتقال به بوشینگ های شکل دهنده الیاف، دوباره ذوب می شوند. بوشینگ ها شامل صفحاتی از جنس فلزاتی با مقاومت به خوردگی زیاد، مقاومت به سایش بالا و حفظ استحکام در دمای زیاد هستند. آلیاژ مناسب برای این بوشینگ ها، آلیاژهای خانواده پلاتین و عموماً آلیاژ پلاتین- رادیم است .پس از ذوب گلوله شیشه ای در سیستم بوشینگ،  مذاب تحت تأثیر نیروی وزن خود از سوراخ های ریز متعدد تعبیه شده در کف این سیستم عبور کرده و رشته های پیوسته ای به نام تار(Filament) تشکیل می دهند. این تارها یا رشته های شیشه ای به کمک پاشش آب یا با هوا سرد شده، پوشش محافظ یا سایزینگ بر روی آنها کشیده می شود. این عمل تا زمانی که سیستم کنترل قطر بوبین دستور توقف ندهد، ادامه خواهد یافت و در نهایت بوبین حاوی تارهای جمع و دسته شده که کیک الیاف نام دارد، بر روی پالت های مخصوص قرار گرفته و برای عملیات بعدی و تولید محصولات الیاف شیشه به انبار موقت انتقال داده می شوند.

روش ذوب مستقیم

در این روش،  مذاب شیشه پس از عملیات کف گیری توسط کانال هادی مذاب مستقیماً به راهگاههای منتهی به سیستم بوشینگ انتقال می یابد و پس از آن کلیه مراحل کشش تا تولید کیک الیاف در فرایندی مشابه روش ذوب غیرمستقیم دنبال می شود. بنابراین در این روش، فرایند از ذوب شیشه تا تولید الیاف شیشه به طور پیوسته ادامه می یابد و مرحله تولید گلوله های شیشه ای حذف میشود.

 برتری های روش ذوب مستقیم به روش غیرمستقیم

  • تولید مستمر و افزایش نرخ تولید
  • کاهش زمان تولید و افزایش سرعت تولید به علت عدم وجود مرحله گلوله سازی
  • کاهش مصرف مواد در جریان ساخت و کاهش هزینه های سربار و کاهش هزینه نصب
  • کاهش هزینه استفاده از فلزات خانواده پلاتین به میزان ۳ الی ۵ بار
  • تولید اقتصادی تر برای ظرفیت های بالاتر از ۵۰۰۰ تن در سال

برتری روش غیر مستقیم بر روش مستقیم

  • مجزا بودن مراحل ذوب شیشه از تولید الیاف و امکان تولید گلوله در یک زمان و انبار کردن آنها و تولید الیاف شیشه در زمانی دیگر
  • انعطاف پذیری بالا و سهولت در تغییر نوع محصول از الیاف شیشه
  • امکان فروش گلوله به سایر مجموعه ها یا خرید گلوله از آنها
  • امکان سرمایه گذاری و راه اندازی واحدهای تولید گلوله و الیاف شیشه
  • امکان ادامه فعالیت هرکدام از واحدهای گلوله سازی و تولید الیاف به هنگام انجام تعمیرات در واحد دیگر
  • تولید اقتصادی برای ظرفیت های کمتر از ۵۰۰۰ تن

چنانچه حجم سرمایه اولیه محدود و ظرفیت تولید نیز پایین باشد، استفاده از شیوه غیرمستقیم یا تولید الیاف شیشه یا روش تولید گلوله توصیه می گردد.چنانچه حجم سرمایه گذاری محدود نباشد و ظرفیت طرح بالا باشد، استفاده از شیوه مستقیم به منظور افزایش بازدهی و سرعت تولید توصیه میشود.

کاربرد الیاف شیشه ای

  • استفاده در کامپوزیت های ساختمانی برای مقاوم سازی
  • برای مصارف الکتریکی
  • بدنه هواپیما
  • تهیه ی خمیر قالبگیری
  • پارچه های ضد آتش

کاربرد الیاف شیشه ای در صنعت عمران

  • افزایش مقاومت کششی و سطحی مصالح ساختمانی
  • افزایش مقاومت بتن و سایر چسباننده های سازه ای
  • تعمیر سطحی بتن و ترک های آن
  • تقویت رویه قیر و سایر روکش های عایق
  • تقویت اتصال دیوارها به ستون و یکدیگر
  • زیرسازی سنگ و کاشی و سرامیک
  • تقویت بافت سنگ در کارخانه
  • جلوگیری از ایجاد ترک در سطوح نما، دیوار، کف و …
  • کاهش ضخامت لایه آستر و پلاستر دیوار و کف
  • کمک به افزایش مقاومت ساختمان در برابر زلزله
  • جایگزین توری فلزی و پلیمری (رابیتس و توری سیمی)

استفاده از الیاف شیشه برای مسلح نمودن بتن:

انهدام و زوال بتن به شدت به تشکیل ترک ها وریز ترک ها در اثر بارگذاری یا تأثیرات محیطی وابسته است. تغییرات گرمایی رطوبتی در خمیر سیمان باعث ایجاد ریز ترک ها می شوند و چنین ریز ترک هایی در سطح دانه های درشت متمرکز میشوند.
با تأثیر بیشتر بارگذاری و نیز سایر مسائل محیطی، ریز ترک ها به هم متصل شده و ترک ها را تشکیل می دهند و نهایتا این ترک ها در جسم بتن منتشر می شوند. استفاده از الیاف مختلف در بتن و ساخت بتن الیافی (FRC) به عنوان یک گام موثر درجلوگیری از انتشار ریز ترک ها و ترک ها و جبران ضعف مقاومت کششی بتن محسوب می شود

مهمترین مشخصه ی بتن الیافی خاصیت جذب انرژی، انعطاف پذیری و مقاومت آن در مقابل ضربه است؛ به همین دلیل امروزه این بتن نقش بسیار جدی در پیشرفت تکنولوژی بتن ایفا کرده و به عنوان یک ماده ی جدید و اقتصادی در مسائل ساختمانی محسوب شده است. خاصیت جذب انرژی و طاقت بتن می تواند به نحو مطلوبی خطر شکست سازه های بتنی بخصوص در مناطقی که تحت بارهای مکرر و لرزه ای قرار می گیرند را کاهش دهد. خاصیت جذب انرژی بتن الیافی معمولا با آزمایش سنجش طاقت اندازه گیری می شود.
بتن الیافی با الیاف متفاوتی از جمله الیاف فولاد، شیشه، کربن، آرامید (کولار)، پلی پروپلین (PP) ، کنف و آزبست ساخته می شود. امروزه الیاف فولادی بیشترین کاربرد را در بتن الیافی دارند، با این وجود به دلایل خاص ممکن است از سایر الیاف نیز استفاده شود.

الیاف شیشه ای:

الیاف شیشه ای نخستین بار همراه با سیمان بکار رفته و با عنوان سیمان مسلح به الیاف شیشه ای GRC  نامیده شده است.
مشکلی که پیش روی استفاده از فیبر های شیشه ای در ساخت بتن می باشد، مسئله دوام شیشه می باشد که با گذشت زمان شکننده می شود که دلیل آن قلیایی بودن محیط سیمان می باشد.
اضافه کردن الیاف شیشه به بتن به شدت بر کاهش کارایی بتن تازه تاثیر می گذارد. بنابراین باید از روانسازهای مناسب استفاده کرد و شیوه ی مناسب اختلاط را نیز تجربه کرد.
داشتن وزن کم و بالا بردن مقاومت کششی از جمله مواردی است که مهندسین را وادار به استفاده از GRC کرده است.فیبر های شیشه ای دارای وزن کمی می باشند و دارای خوردگی نمی باشند. وزن کم این فیبر ها باعث می شود تا حمل و نقل این مصالح نیز آسان تر شود.

دو روش برای مسلح کردن بتن با الیاف شیشه ای وجود دارد: الف) اسپری کردن ب) مخلوط کردن

الف) اسپری کردن: در این روش، ملات بصورت جداگانه آماده می شود و فیبر های شیشه ای نیز بصورت جدا فراهم می شوند.
سپس ملات و فیبر های شیشه ای در مخزن تفنگ اسپری قرار می گیرند و مخلوطی از دو ماده بر سطح مورد نظر اسپری می شود. طول فیبرهای شیشه ای را می توان با اسلحه اسپری به اندازه دلخواه برید که معمولا طول آنها حدود ۲۸ میلی متر تا ۸۱ میلی متر می باشد و حدود ۸ درصد از وزن بتن را تشکیل می دهند.
بعد از آنکه مخلوط ملات و فیبر اسپری شد، با استفاده از یک سیلندر استوانه ای، این مخلوط را به فرم استاندارد در می آید و تراکم لازم را مخلوط می دهد و هوای آن را خارج می سازد.

ب) مخلوط کردن ملات و فیبر شیشه ای: در این روش ابتدا ملات و فیبرهای شیشه ای مخلوط می شوند. معمولا فیبرهای شیشه ای حدود ۳۸ درصد وزن بتن را تشکیل می دهند و طول آنها به ۰۲ میلی متر می رسد. در این روش هرچه طول فیبرها بلندتر شود، خاصیت مخلوط کاهش پیدا می کند.
مخلوط ملات و فیبرهای شیشه ای معمولا توسط چندین روش مانند تزریق، لرزش و فشار ایجاد می شود.
برای جبران کاهش کارایی بتن با الیاف شیشه معمولا از نسبت های درشت دانه به ریزدانه (شن به ماسه) پایین تری استفاده میکنند

مقایسه مش الیاف شیشه ای با توری فلزی و رابیتس

مقاومت کششی مش الیاف شیشه نسبت به توری های فولادی بیشتر است.

  • مش الیاف شیشه دارای قابلیت انعطاف بیشتر نسبت به توری های فلزی می باشد.
  • هزینه تامین یک متر مربع مش الیاف شیشه کمتر از ۲۵% هزینه رابیتس میباشد.
  • امکان خوردگی و فرسایش در الیاف شیشه وجود ندارد اما این مشکل در توری فلزی به وفور یافت می شود.
  • الیاف شیشه بر خلاف توری های فلزی به سطح کار چسبیده و نیاز به زیرسازی و آهن کشی ندارند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت

با ما آنلاین گفتگو کنید

+۹۸-۹۱۰۴۹۷۷۸۷۱