مشخصات فنی مش الیافی ویژه مهار دیوارهای غیر باربر در ساختمان

اهمیت استفاده از مش الیافی استاندارد در مهار دیوارهای غیر باربر

دیوارهای غیر باربر، مقاومت بسیار پایینی در برابر زلزله و نیروهای جانبی مانند باد دارند. مهار دیوارهای غیر باربر به روش وال مش، راهکاری نوین است که جایگزین وال پست فلزی شده و می تواند مقاومت دیوارها را چندین برابر افزایش دهد. استفاده از مش الیافی استاندارد، برای این سیستم به شدت حائز اهمیت است؛ چرا که وظیفه اصلی تحمل نیروهای کششی ناشی از خمش دیوار هنگام زلزله، برعهده این شبکه الیافی می باشد.

در صورتی که مش الیافی استفاده شده برای مهار دیوارهای غیر باربر، استانداردهای لازم را نداشته باشد، دیوارها در برابر بارهای جانبی دچار گسیختگی می شوند و عملکرد سیستم وال مش مختل می شود. در مقابل، اگر مش الیافی استاندارد برای مهار این دیوارها استفاده شود، مقاومت سازه چندین برابر بیشتر شده و حتی نسبت به شرایطی که وال پست سنتی مورد استفاده قرار می گیرد نیز دیوارها قادر به تحمل مقاومت بیشتر و بهتری هستند.

4 معیار خرید مش الیافی استاندارد

به منظور خرید مش الیافی استاندارد جهت اجرای سیستم وال مش، می بایست حتما مش های الیافی دارای 4 مشخصه زیر بر اساس دستورالعمل طراحی وال مش باشند. بدیهی است که اجرای مش الیافی بدون رعایت این استانداردها، مورد تایید نبوده و توسط مهندس ناظر، تایید نمی شود.

• فاصله بین چشمه‌ها (فضای آزاد بین دو نخ مجاور)
• گرماژ مش الیافی مورد استفاده
• جنس مش الیاف مورد استفاده
• نیروی کششی قابل تحمل توسط الیاف

آزمون های ضروری برای شناخت ویژگی های مش الیاف

به منظور شناخت ویژگی های مش الیافی و بررسی استحکام و دوام آن، نیاز است که یک سری آزمون های ضروری انجام شوند. خروجی این آزمون ها، مشخصات و ویژگی های توری فایبرگلاس استاندارد برای نصب در پروژه های عمرانی را در اختیار قرار می دهد.

آزمون تعیین نمره نخ

این آزمون برای اندازه‌گیری جرم در واحد طول نخ‌های تشکیل‌دهنده الیاف شیشه انجام می‌شود تا ظرافت و ضخامت نخ‌ها به دقت تعیین گردد. نمره نخ نشان‌دهنده یکنواختی و کیفیت بافت مش فایبرگلاس است و تاثیر مستقیمی بر گرماژ نهایی و میزان مقاومت مکانیکی شبکه الیافی در برابر نیروهای کششی وارده بر دیوار دارد.

آزمون تعیین دانسیته

در این آزمایش، جرم حجمی یا چگالی الیاف شیشه اندازه‌گیری می‌شود تا خلوص و نوع ماده اولیه تشکیل‌دهنده الیاف تایید گردد. تعیین دانسیته دقیق، علاوه بر کمک به شناسایی ماهیت الیاف، برای انجام محاسبات مربوط به وزن مصالح مصرفی در سیستم وال مش و اطمینان از تطابق آن با استانداردهای طراحی سازه ضروری است.

تعیین مقاومت کششی و مدول الاستیسیته قبل و بعد از آزمون مقاومت به قلیا

این آزمون به صورت دوگانه انجام می شود تا میزان تحمل نیروی کششی و میزان سختی (مدول الاستیسیته) الیاف را در دو حالت اولیه و پس از قرارگیری در شرایط شبیه سازی محیط سیمانی می‌سنجد. هدف از این مقایسه حیاتی، اطمینان از عدم افت شدید و خطرناک خواص مکانیکی مش الیافی در اثر تماس طولانی‌مدت با محیط قلیایی پلاستر است تا عملکرد لرزه‌ای دیوار در طول عمر مفید ساختمان حفظ شود.

آزمون مقاومت به قلیا

این آزمون به طور خاص برای ارزیابی و تایید عملکرد الیاف شیشه مقاوم در برابر قلیا (AR-Glass) انجام می‌شود که برای استفاده در این سیستم، باید دارای مقاومت تسلیم بیش از 1000 مگاپاسکال باشند. در این فرآیند، نمونه‌های الیاف در محلول‌های قلیایی قوی غوطه‌ور می‌شوند تا میزان پایداری آن‌ها در برابر خوردگی و تجزیه شیمیایی ناشی از محیط‌های به شدت قلیایی (مانند ملات‌های سیمانی) ارزیابی و تایید گردد.

تعیین درصد زیرکونیا در الیاف (تست XRF)

آزمون فلورسانس پرتو ایکس (XRF) یک روش دقیق و پیشرفته برای آنالیز ترکیبات شیمیایی الیاف است که به طور ویژه برای اندازه‌گیری میزان اکسید زیرکونیوم در الیاف شیشه استفاده می‌شود. حضور زیرکونیا با درصد مناسب عامل اصلی مقاومت الیاف شیشه در برابر خوردگی ناشی از قلیاهاست و برای پروژه هایی که مش الیافی با ترکیب سیمان اجرا می شوند، حیاتی است.

فاصله بین چشمه‌ها (فضای آزاد بین دو نخ مجاور) در مش الیافی چقدر باید باشد؟

فاصله بین چشمه ها، یکی از مشخصات فنی ضروری است که باید در مش الیافی، در نظر گرفته شود. این فاصله در واقع همان فاصله آزاد میان دو نخ مجاور در ساختار شبکه ای مش است. انتخاب فاصله بهینه، باعث درگیری مناسب شبکه مش با ملات و انتقال تنش شده و دوام دیوار غیر سازه ای را چندین برابر افزایش می دهد.

متناسب با دستورالعمل طراحی وال مش، فاصله بین چشمه های مش الیافی باید حداکثر 10 میلی متر یا کمتر باشد. نکته مهمی که باید برای تعیین فاصله بین چشمه ها در مش الیافی مد نظر داشت، حداکثر اندازه سنگدانه مصرفی در پلاستر اجرا شده نیز هست. به منظور درگیری مناسب شبکه مش با پلاستر، سنگدانه مصرف شده نباید از حداقل دو مقدار نصف فاصله آزاد بین چشمه ها و 2 میلی متر بیشتر باشد.

گرماژ مش الیافی مورد استفاده در وال مش مطابق ضوابط آیین نامه

گرماژ مش الیافی استفاده شده در سیستم وال مش، تاثیر بسیار مهمی در مقاومت نهایی آن دارد. گرماژ نهایی مش، معادل وزن الیاف در واحد سطح است که بر اساس واحد گرم بر متر مربع، تعیین می شود. هر چقدر گرماژ بالاتر باشد، طبیعی است که انعطاف پذیری مش الیافی کاهش پیدا می کند و برعکس، گرماژ پایین مش الیافی، می تواند باعث کاهش ظرفیت کششی و دوام آن شود.

از آنجایی که با افزایش گرماژ مش الیافی، وزن آن نیز در واحد سطح بالا می رود؛ لازم است که حتما گرماژ بهینه انتخاب شود. مطابق با پیوست ششم استاندارد 2800، گرماژ مش الیافی باید حداقل 50 تا 100 گرم بر متر مربع باشد. این اختلاف گرماژ، مربوط به نحوه اجرای وال مش است:

• سیستم وال مش نواری: در صورت نیاز به اجرای وال مش به صورت نواری، گرماژ مش الیافی باید 100 گرم بر متر مربع باشد.
• سیستم وال مش فول مش: در این روش مش الیافی به صورت فول روی دیوار قرار می گیرد. حداقل گرماژ برای این سیستم، 50 گرم بر متر مربع می باشد.

نکته مهمی که باید برای انتخاب بهترین گرماژ مش الیافی به آن توجه داشت این است که مش های الیافی با گرماژ بالا، لزوما بهترین انتخاب برای مهار لرزه ای دیوارها نیستند. اگر گرماژ مش های الیافی به صورت متناسب انتخاب نشوند، نیاز به مصرف ملات بیشتری بوده و وزن کل وال مش و هزینه پرداختی برای آن افزایش پیدا می کند.

جنس مش الیافی مورد استفاده مطابق ضوابط آیین نامه

جنس مش الیافی استفاده شده برای وال مش، موضوعی است که باید حتما مورد توجه مهندسان و کارفرمایان قرار بگیرد. به طور کلی، دو نوع الیاف وال مش به نام مش فایبرگلاس E-GLASS و مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا AR-GLASS در سیستم وال مش به کار می روند. انتخاب میان این دو نوع مش، کاملا وابسته به محیط پلاستر نصب شده روی دیوار دارد. به طوری که پلاستر سیمانی نیاز به مش فایبرگلاس AR و پلاستر گچی، با مش E-GLASS نیز اجرا می شود.

• مش الیافی E-GLASS: معمولی‌ترین نوع مش فایبرگلاس استفاده شده برای وال مش، مش الیافی E-GLASS است. در این نوع مش، هیچ گونه لایه پوشش‌دهنده برای افزایش مقاومت در برابر قلیا وجود ندارد. بنابراین، این مش را فقط می توان در حضور پلاستر گچی که دارای خاصیت قلیایی نیست، اجرا کرد.
• مش الیافی AR-GLASS: مش الیافی AR-GLASS، نوع مقاوم به قلیا در سیستم وال مش است که با ترکیب پلاستر سیمانی، اجرا می شود. پلاستر سیمانی دارای خاصیت قلیایی بالا و pH بیشتر از 12 می باشد. تنها مش های الیافی مقاوم به قلیا هستند که می توانند در برابر این نوع پلاستر، مقاومت خوبی از خود نشان دهند.

به منظور اجرای مش الیافی مقاوم به قلیا، می بایست حتما مقاومت کششی الیاف شیشه در عرض 5 سانتی متر و پس از 28 روز بررسی شود. به طوری که پس از 28 روز قرار دادن مش الیافی در محیط قلیایی با سود 5%، مقاومت کششی باید حداقل 1200 نیوتن باشد. این موضوع در مش الیافی E-GLASS نیز صدق می کند؛ به طوری که این نوع مش باید دارای مقاومت تسلیم بالای 1200 نیوتن در عرض 5 سانتی متر باشد.

مقدار نیروی کششی قابل تحمل توسط الیاف در سیستم وال مش

یکی از معیارهای کلیدی در مورد مش الیافی، نیروی کششی قابل تحمل در آن است. به طور کلی، مش الیافی به عنوان یک عضو کششی در سیستم وال مش استفاده می شود. این مش های الیافی، دارای ساختار یک جهته و دو جهته هستند؛ اما در سیستم وال مش و مهار دیوارها، لازم است که حتما از مش دو جهته استفاده شود تا نیروی کششی وارد شده را به بهترین شکل تحمل کنند.

نیروی کششی که مش های الیافی تحمل می کنند در راستای عرضی الیاف باید حداقل 70 درصد نیروی کششی در راستای طولی باشد. مقاومت کششی مش الیاف چه از نوع AR-GLASS باشد، چه از نوع E-GLASS باید حداقل 1200 نیوتن بر 5 سانتی متر عرض باشد. تنها نکته متفاوت نیروی کششی این الیاف، نحوه اندازه گیری آن هاست.

همانطور که در بخش قبل اشاره شد، نیروی کششی قابل تحمل توسط الیاف شیشه AR-GLASS پس از 28 روز قرارگیری در محیط قلیایی، اندازه گیری می شود. بدین صورت که ابتدا یک بار مقاومت کششی محاسبه می شود. سپس 28 روز الیاف شیشه در داخل محیط قلیایی با 5% سود قرار داده می شود و پس از آن، دوباره نیروی کششی اندازه گیری خواهد شد. بدیهی است که در هر دو حالت، باید مقاومت کششی از 1200 نیوتن بر 5 سانتی متر بیشتر باشد. نیازی به رعایت این شرایط برای الیاف شیشه E-GLASS نیست.

چک لیست مشخصات فنی مش الیافی برای مهار دیوار غیر باربر

به منظور استفاده از مش الیافی جهت مهار دیوارهای غیر باربر، باید یک سری مشخصات فنی مد نظر قرار بگیرند. در جدول زیر، دقیق‌تر مشخصات فنی بر اساس نوع مش و پلاستر استفاده شده را مشاهده می کنید. بدیهی است که مهندسان ناظر و اجرایی، می بایست بر اساس این چک لیست، الیاف وال مش را جهت مهار دیوارهای غیرباربر انتخاب نمایند.

کلام پایانی

استفاده از سیستم وال مش، نقش بسیار مهمی در ارتقای ایمنی لرزه ای دیوارهای غیر باربر و کل ساختمان دارد. با این حال، موفقیت این سیستم کاملا وابسته به استفاده از مصالح استاندارد به ویژه مش الیافی است که باید بر اساس چک لیست مشخصات فنی این مش، باشد. توجه دقیق به معیارهای مهمی همچون فاصله بین چشمه ها، گرماژ مش الیافی، جنس و مقدار نیروی کششی، همگی بسیار حائز اهمیت هستند. به طوری که امکان اجرای مش الیاف معمولی برای سیستم اجرا شده با پلاستر سیمانی، وجود ندارد و در نقطه مقابل آن، AR-GLASS برای پلاستر سیمانی استفاده می شود. دریافت مشاوره از متخصصان تکنوپل، دغدغه شما را از بابت اجرای صحیح وال مش و انتخاب مصالح مناسب، برطرف خواهد کرد.