کرموشدگی بتن چیست؟
کرموشدگی در بتن سطح ناصافی است که در اثر پر نشدن کامل بتن در قالب حفره هایی در بتن به وجود میآید. همچنین به عنوان حفره های توخالی موجود در توده بتن که به آن بتن نرسیده است هم شناخته میشوند. سطحی که دارای نقص کرموشدگی است ناهموار به نظر میرسد. بین بتن و آرماتور حفره و شکاف وجود دارد.
در برخی موارد مشاهده میشود که بتن حتی به زیر آرماتور نرسیده است. اگر کرموشدگی به درستی درمان نشود، کل سازه ضعیف خواهد شد. شکل کرموشدگی در بتن شبیه لانه زنبور عسل است.
اگر کرموشدگی در سطح سازه وجود داشته باشد، به محض برداشتن قالب قابل تشخیص است و اگر کرموشدگی در داخل توده بتن وجود داشته باشد، برای تشخیص آن نیاز به تکنیک های پیشرفته ای مانند تست التراسونیک بتن است.
دلایل کرموشدگی بتن چیست؟
این حفرههای توخالی معروف به کرموشدگی زمانی اتفاق میافتند که حفرهها و مساحت مورد نظر کاملا پر نشده باشند یا بتن ریختهشده به آن نرسیده باشد. سه علت رایج کرموشدگی در بتن عبارتند از:
کارایی نامناسب بتن
کارایی نامناسب بتن به معنای استفاده از بتن سخت است که ریختن آن در قالب دشوار است. این نوع بتن ممکن است به تمام قسمت های آرماتور سازه مانند تیر، ستون، دال و غیره نرسد. برای کارایی مناسب بتن باید آزمایش اسلامپ انجام شود.
اضافه کردن آب بیش از حد مجاز
مقدار اضافی نسبت آب به سیمان منجر به جدا شدن سنگدانه ها از ملات میشود. اگر بتن بعد از زمان گیرش بتن ریخته شود، به هیچ وجه به همه نقاط نمیرسد و نتیجه آن کرموشدگی بتن است.
تراکم و ارتعاش نامناسب بتن
هنگامی که ارتعاش بیش از حد در قالب ها اعمال میشود، ملات را به نشت از داخل قالب ها سوق میدهد و سنگدانه ها را به حالت ته نشینی رها میکند.
ریختن بتن از ارتفاع بالا
زمانی که بتن از یک ارتفاع مشخصی ریخته میشود، سنگدانه و ملات از یک دیگر جدا میشوند. سپس تا حدی ته نشین میشود که موجب کرمو شدگی در بتن میشود.
نقاط مشخص
مکان هایی مانند اتصال تیر به تیر و یا اتصال تیر به ستون باید در هنگام بتن ریزی بیشتر مورد توجه قرار گیرند زیرا آرماتوربندی در این نواحی باعث میشود بتن به سختی از بین آنها نفوذ کند.
وجود سنگدانه ها درشت
هنگامی که اندازه نامناسب و بزرگتر سنگدانه ها در داخل بتن استفاده میشود، باعث میشود که ذرات کوچکتر به سختی از میان آنها عبور کند و باعث ایجاد فضای خالی در بتن میشود.
جایگذاری نامناسب میلگردها در تیر و ستون ها
اگر میلگردها در تیرها و ستون ها به صورت افقی و عمودی به صورت نامناسب قرار گیرند، اجازه نمیدهد بتن به همه جا برسد و باعث ایجاد کرمو شدگی در بتن شود.
برای به وجود آمدن کرموشدگی دلایل متفاوتی وجد دارد، مواردی که در بالا ذکر شد رایج ترین دلایلی بود که موجب این پدیده میشود.
در کجاها کرموشدگی اتفاق میافتد؟
به طور کلی کرمو شدگی در تمام المان های بتنی یک ساختمان قابل مشاهده است که عبارتند از:
- ستون
- تیر
- دیوار برشی
- پی
- دال
آیا کرموشدگی بتن میتواند به سازه آسیب برساند؟
به طور کلی کرموشدگی بتن معمولا در نواحی خارجی بتن ریزی یافت میشود. با این حال، اگر کرموشدگی در مناطقی که احتمال نفوذ رطوبت وجود دارد ترمیم نشود، شرایط جدی مانند سرطان بتن ممکن است رخ دهد.
تاثیرات کرموشدگی در بتن
- کاهش ظرفیت باربری حتی تاثیر بر مقاومت سازه
- نفوذ آب و هوا به داخل سازه
- زنگ زدگی و خوردگی آرماتورها رخ میدهد. این منجر به از دست دادن چسبندگی بین میله ها و بتن میشود که میتواند بسیار خطرناک باشد
- کرموشدگی در بتن باعث کاهش دوام سازه میشود. این رو منجر به خسارات جانی و مالی زیادی میشود.
ما توصیه میکنیم که کرموشدگی در مناطقی که در معرض رطوبت زیاد هستند، فوراً تعمیر شود و به طور منظم در مناطقی که به اندازه کافی در برابر هوازدگی محافظت میشود نظارت شود.
تعمیر کرموشدگی چگونه انجام میشود؟
تعمیر کرموشدگی یک کار تخصصی است که باید با دقت زیاد و با کمک فنی انجام شود. بیایید بحث کنیم، چگونه میتوان آن را انجام داد.
عدم تراکم، نشتی شیره بتن، نوع آرماتور بندی و … باعث ایجاد کرموشدگی در بتن میشود. بیشتر کرموشدگی ها از آنجایی که نزدیک به سطح هستند قابل کشف هستند. با این حال، در سازه های بزرگ، با ایجاد حفره هایی که با بتن پر نمیشوند، تغییراتی ایجاد میشود.
بسته به اندازه کرموشدگی، آنها را میتوان به دو دسته کرموشدگی فرعی و اصلی تقسیم کرد. کرموشدگی جزئی را میتوان با ملات تعمیر بتن تایید شده اصلاح کرد.
ملات ترمیم بتن مانند ملات ترمیم بتن پایه اپوکسی و یا ملات ترمیم بتن پلیمری طبق دستور سازنده به اندازه کافی مخلوط میشود و میتوان آن را پس از اعمال ماده چسباننده و ضد خوردگی طبق بیانیه روش تایید شده در منطقه اعمال کرد. هنگامیکه کرموشدگی بسیار کوچک است، استفاده از ضد خوردگی ممکن است مورد نیاز نباشد.
انواع تعمیرات کرموشدگی باید با استفاده از ملات ترمیم کننده بتن که کاهش حجم بسیار کمی دارد اصلاح شود.
هنگامیکه اندازه کرموشدگی بزرگتر میشود، در طول اصلاح باید توجه ویژه ای شود. مراحل زیر را میتوان در فرآیند اصلاح دنبال کرد.
بار بر روی عناصر ساختاری، اگر ستون باشد و چندین طبقه ساخته شده باشد، بسته به اندازه/عمق کرموشدگی، میتوان در صورت لزوم تکیهگاههای عمودی فراهم کرد یا طبق توصیه مهندس سازه تمهیدات لازم را انجام داد.
- در ابتدا، بتن ضعیف شده باید برداشته شده و بتن در معرض دید قرار گیرد. امتداد حفره ها در صورت وجود باید تشخیص داده شوند و با برداشتن مواد ضعیف شده به صورت دستی به اندازه کافی تمیز شوند.
- بسته به شکل کرموشدگی باید تمهیدات به مرحله نهایی برسند.
- ملات تعمیر بتن باید برای اصلاح استفاده شود و نسبت اختلاط باید طبق مشخصات سازنده باشد.
- به عنوان یک اقدام احتیاطی اضافی، میتوان مواد ضد خوردگی مانند زینک ریچ اپوکسی را قبل از اصلاح روی آرماتورها اعمال کرد.
- قبل از افزودن بتن باید ماده چسبنده تایید شده روی سطح بتن اعمال شود و چارچوب زمانی مطابق با مشخصات محصول باشد.
- بعضی اوقات که عمق بیشتر است تعمیر کرموشدگی در دو مرحله زمانی انجام میشود. حداکثر ضخامتی وجود دارد که میتواند یکباره اعمال شود. در صورتی که تامین کننده ملات تعمیر بتن دو مرحله اصلاح را مشخص کند، باید دنبال شود.
- عمل آوری باید طبق توصیه تولید کننده انجام شود.
نتیجه کلی این مقاله
کرموشدگی در بتن یک مشکل جدی است. این نه تنها دوام و مقاومت بتن را کاهش میدهد بلکه آرماتور را آسیب پذیر میکند. اگر مراقبت و تعمیر مناسب به موقع انجام نشود، میتواند به فاجعه های مرگباری تبدیل شود که میتواند جان هزاران نفر را بگیرد و هزاران تومان ضرر برساند. وجود 5 درصد کرموشدگی در بتن، مقاومت بتن میتواند تا 30 درصد کاهش دهد.